Cepheden İnsanlık Dersleri: Dr. İsmail Sabah’tan 57. Piyade Alayında “Kahramanlık ve Örnek Merhamet” Konferansı

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Atatürk ve Çanakkale Savaşları Araştırma ve Uygulama Merkezi (AÇASAM) Müdürü ve "57. Alay" kitabının yazarı Dr. Öğr. Üyesi İsmail Sabah tarafından, 2. Kolordu Komutanlığı bünyesinde kurulan 57. Piyade Alayı personeline yönelik “Çanakkale Muharebelerinde 57. Alay ve Mustafa Kemal Atatürk” konulu özel bir konferans verildi.

24 Eylül günü gerçekleştirilen konferansta Dr. İsmail Sabah, 57. Alayın bundan 111 yıl önce de tıpkı bugün olduğu gibi Gelibolu’da kurulduğunu ifade ederek alayın tarihsel kökenine ve coğrafi bağlarına dikkat çekti. Konferansta alayın teşkilatlanma süreci, Çanakkale Cephesi'ne intikali ve muharebelere dâhil oluş safhaları ayrıntılı bir şekilde ele alındı.

Muharebelerin Kırılma Noktası: Conkbayırı

Konferansta, 25 Nisan 1915 sabahı dönemin 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal Atatürk idaresinde 57. Alayın kritik bir anda Conkbayırı’na yetişmesinin, Çanakkale Muharebeleri’nin kaderini belirleyen en önemli kırılma anlarından biri olduğu vurgulandı. Muharebe coğrafyası ve askeri haritalar üzerinden 57. Alayın harekât hatlarının incelendiği konferansta; harp ceridelerine (savaş günlüklerine) yansıyan belgelere dayanarak askerlerin gösterdiği üstün cesaret aktarıldı.

Harp Ceridelerine Yansıyan Tablo: Türk Askerinin Örnek Merhameti

Sunumda ayrıca, AÇASAM bünyesinde yürütülen arşiv ve belge çalışmalarına dayanarak Çanakkale Muharebeleri sırasında Türk askerinin gösterdiği mertlik ve insani tutum belgeleriyle paylaşıldı.

28 Haziran – 5 Temmuz 1915 tarihlerindeki Zığındere Muharebeleri ve sonrasındaki çatışmalara ait harp ceridelerinden örnekler veren Dr. Sabah; 4. Piyade Tümeni kayıtlarında yer alan belgelere dikkat çekti. Belgelerde, cephede yaralanıp siperler arasında mahsur kalan İngiliz Deniz Onbaşısı (Dz. Bçvş.) Arthur Victor Hunt’ın Türk keşif kolu tarafından bulunarak tedavi edilmek üzere hastaneye sevk edildiği görüldü. Askeri raporlar ve sorgu tutanaklarına yansıyan bu olay, Türk askerinin yalnızca cephedeki cesaretiyle değil, en zor şartlarda dahi koruduğu yüksek merhameti ve insani değerleriyle tarihe geçtiğini bir kez daha kanıtladı.

Konferansın sonunda Dr. İsmail Sabah, Çanakkale Muharebelerine katılan onlarca alay içerisinde 57. Alayın şüphesiz en fazla tanınan ve gösterdiği büyük fedakârlıkla bu haklı şöhreti sonuna kadar hak eden kahraman bir birlik olduğunu vurguladı.