AMAÇ VE KAPSAM

“Üniversite” terimi, ilk defa 1088 yılında İtalya’da kurulan “Bologna Üniversitesi” için kullanılmış olmasına rağmen, üniversitelerin tarihi çok daha eskilere dayanmaktadır. Antik dönemde bazı düşünürlerin açmış oldukları okullarda çeşitli konularda eğitim verilmekteydi. Ortaçağ’da İslam ülkelerinde medreselerde, Avrupa’da ise manastırlarda ve kilise okullarında matematik, mantık, felsefe, teoloji, güzel sanatlar ve tabii bilimler gibi dersler verilmeye başlandı. Bu okullar uzun tartışmalardan sonra devlete ve dini otoriteye karşı başkaldırarak özerk bir hal aldılar.

Çağdaş üniversiteler, 25 Mayıs 1998’de Sorbonne Deklerasyonu ile bilimsel araştırma ve meslek eğitiminin yanısıra, Avrupa’nın düşünsel, kültürel, sosyal ve teknik boyutlarının da yükseköğretim kapsamı içerisine alıp desteklenmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Bunu takiben 19 Haziran 1999’da yayınlanan Bologna Deklarasyonu ile istikrarlı, barışsever, demokratik toplumların gelişmesi ve güçlendirilmesinde eğitimde işbirliğin önemi vurgulanmıştır. Ayrıca, farklı kültürlere, dillere ve rasyonel eğitim sistemlerine saygı duyulması, yükseköğretim de ülkelerarası işbirliği konusunda önderlik edilmesinin gerekliliği belirtilmiştir.

İletişim ağlarıyla ülke sınırlarının ortadan kalkması, ulusal ekonomilerin bütünleşmesi, kültürler arasındaki ilişkilerin artması sonucu gelişmeye başlayan küreselleşme süreci, yalnızca yeni küresel olanakları değil, büyük küresel sorunları da beraberinde getirmiştir. Küresel ısınma, küresel terör, küresel yoksulluğun önlenmesi, bölgesel çatışmaların çözümlenmesi, dünya barışının temini, kültürel mirasın korunması, küresel göçün yönetimi, eşitsiz gelir dağılımının düzenlenmesi, eğitimde fırsat ve olanak eşitsizliklerinin giderilmesi, çevre kirliliğinin önlenmesi gibi çabalarının yolu küresel düşünüp küresel hareket etmekten geçmektedir. Küresel sorunlarının çözümü konusunda en akılcı yolun küresel tepki ve küresel örgütlenmeler olduğu ve yerel ve ulusal düzeylerdeki tepki ve örgütlenmelerin yeterli olmadığı da açıktır.

Dünyayı tehdit eden küresel sorunların her biri hızla çözülmeyi beklemektedir. Küresel sistemde ulusal, uluslararası ve uluslarüstü kuruluşların sorunları çözme konusunda yeterli derecede etkili veya hızlı olmadığı görülmektedir. Bu nedenle, dinamik kadrolara sahip olan çağdaş üniversitelere büyük görevler düşmektedir. Üniversitelerin meslek kazandırma, araştırma faaliyetlerinde bulunma ve kamu hizmeti yürütme olarak belirtilen üç klasik işlevine yeni görev ve hedefleri de eklemeleri gerekmektedir. Karşı karşıya bulunduğumuz bu koşullarda, mevcut üniversitelerin daha geniş bir perspektif içinde kendilerini tanımlamaları, küresel sorunlar konusunda deneyim ve bilgi birikimlerini uluslararası düzeyde paylaşmaları, politikacıların karar vermesini kolaylaştıracak veya sağlayacak projeler üretmeleri üniversitelerin içinde bulunduğumuz evrene karşı bir sorumluluğudur.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi olarak, yeni görev ve sorumluklarımızın bilinciyle, sizleri dünyayı tehdit eden bu küresel sorunları incelemeye, çözüm yollarını aramaya, bu konularda üniversitelerin yeni görev ve hedeflerinin neler olması gerektiği, bu sorunların çözümünde üniversitelerin ne gibi görevler üstlenmesi gerektiğini tartışmaya çağırıyoruz. Aristo’nun Academy’de ders verdiği, “Politics” kitabını yazmaya başladığı yer olan Assos’un, efsanevi antik şehir Troia’nın, I. Dünya Savaşı alanlarının bulunduğu tarihi Gelibolu yarımadasının çevrelediği Çanakkale’de buluşmak üzere...